Chance của Savatage là tiếng gọi của một cơ hội đổi thay, vượt qua chính mình để được sống không sợ hãi, được chiến đấu vì những gì mình tin tưởng. Tiếng gọi dồn dập ấy đã át đi những hoài nghi, do dự, những suy nghĩ an phận thờ ơ.
Ca khúc: CHANCE
Thể hiện: Savatage
Album: Handful of Rain
Tháng 9/1939, cách đây gần 70 năm, phát xít Đức đã khởi đầu cho cuộc chiến tranh khủng khiếp nhất trong lịch sử loài người bằng việc tấn công đánh chiếm Ba Lan. Đi cùng bước chân phát xít là chiến dịch diệt chủng rộng lớn, toàn diện chủ yếu nhắm vào người Do Thái.
Hàng triệu người Do Thái bị thảm sát, mất nhà cửa, gia đình ly tán… Họ tìm cách trốn đến các quốc gia khác, trong đó có nước Cộng hòa Lithuania, ven biển Baltic.
Hình ảnh của nhà ngoại giao Sempo Sugihara trên tem
Sáng ngày 27/7/1940, nhà ngoại giao người Nhật Sempo Sugihara bị đánh thức bởi tiếng la hét của hàng trăm con người đang đứng trước tòa lãnh sự để xin một hộ chiếu đến đất nước thứ ba. Không tòa đại sứ nào ở Luthuania chịu cấp visa cho họ, và đất nước Nhật Bản của Sugihara là đồng minh của người Đức.
Mọi cầu xin, thuyết phục cấp phép cho người Do Thái của Sugihara với chính phủ Nhật Bản đều vô hiệu. Ông bị đặt trước sự lựa chọn: Tuân lời và đứng yên chứng kiến những người trước mắt bị sát hại, hoặc làm theo lương tâm và bất chấp kết quả.
Câu chuyện về Sugihara, “đại sứ của Thượng Đế” với người Do Thái, người đã cứu hơn 6000 mạng sống một cách lặng thầm, đã được Savatage kể lại trong bài hát Chance trong album Handful of Rain.
Với giai điệu khi trăn trở, chậm rãi, khi mạnh mẽ, cương quyết, với lối hòa âm phức tạp gồm nhiều bè đan xen trong cùng một đoạn, Chance tái hiện lại cái đêm mà người đàn ông Nhật Bản Sugihara đứng trước sự lựa chọn của đời mình: Cuộc chiến giữa lòng trung thành, sự ích kỷ của bản thân với lương tâm, với bản ngã đích thực.
Niềm tin nào sẽ thắng? Niềm tin vào một thuyết giáo, vào những giá trị được dạy là thiêng liêng hay niềm tin vào lương tâm đích thực của loài người?
Tiếng gọi của những kẻ nắm quyền lực trong tay hay tiếng gọi của những con người thống khổ bị đọa đày đang cầu xin cứu giúp?
http://www.tuanvietnam.net/Library/Images/60/2008/09/fear-37signals-com.jpg
Scream của Edvard Munch
An toàn cho bản thân hay chấp nhận trả giá bằng cả tương lai, cuộc đời mình?
Có thể làm được gì trong hoàn cảnh này? Khi mọi nỗ lực có thể trở thành vô ích, là nhỏ nhoi đến mức trở thành vô nghĩa?
Ông sẽ chọn điều gì, Đấng tối cao hay những gì chính ông quyết định? Những gì ông được bảo rằng phải làm, hay những gì, bằng mắt thấy tai nghe, ông biết rằng nên làm? Khi những lời cầu nguyện đã trở thành vô nghĩa?
Không có Thượng đế, chỉ có quỷ dữ đang hiện diện – con quỷ của chiến tranh, của tham lam, bạo tàn. Chỉ có chúng là hiện thực, phủ bóng lên những thân phận khốn khổ kia.
See the devil on the streets at night
See him running in the pouring rain
See him grinning “neath a twisted light
I”ll be back again
See the people standing in a row
See them nodding like a field of grain
No one sees the sickle though
Coming “cross the plain
Không có thiên đường, chỉ có những kẻ hứa hẹn thiên đường để biến mặt đất thành địa ngục.
See the devil he is so intense
See the devil go and change his name
What”s the going price of innocence
It can”t be the same
Is it dark when the moon is down
Is it dark with a single flame
If there”s glass falling all around
I am not to blame
And this he knows, if nothing more
That waiting in the dark like destiny
Are those who kiss the dogs of war
And there is no tomorrow, no tomorrow
Hãy thấy. Hãy thấy bằng chính cặp mắt mình. Hãy thấy khi không ai thấy chiếc liềm đang phạt tới qua cánh đồng người. Cái giá phải trả cho sự ngây thơ là gì? Có phải tất cả đều được lý giải bởi “số phận”? Ngay cả hiện thực tàn khốc này?
Và cảm thấy mình bất lực như ngọn lửa nhỏ không soi nổi đêm sâu, cô độc giữa một thế giới rộng lớn đầy hỗn loạn. Cơn bão lòng trong người đàn ông khi trăn trở hoài nghi, khi bừng bừng giận dữ. Tiếng gọi của một quyết định nhanh chóng làm đổi thay cả cuộc đời vẫn vang cấp bách. Dồn dập, thôi thúc.
Khi đã không còn có ngày mai.
Take a chance!
Take a chance!
Để rồi, mỗi người phải tự đối diện với chính mình. Dõi thẳng vào bản thân, vào những gì biết nên làm và phải làm. Để bản thân mình lên tiếng sau một sự im lặng đã kéo dài quá lâu.
Cuộc đối đầu giữa cái Tôi – Thiện lương và cái Tôi – Cơ hội, lòng dũng cảm và sự nhu nhược, ý muốn dấn thân và cảm giác e ngại, tất cả được biểu hiện bằng điệp khúc do nhiều bè hát nối tiếp, cật vấn nhau:
I fear you
Your silence
Your blindness
See what you want to see
In darkness
One kindness
One moment
Tell me what you believe
I believe in nothing
Never really had to
In regards to your life
Rumors that are not true
Who”s defending evil
Surely never I
Who would be the witness
Should you chance to die?
Father can you hear me
This is not how it was meant to be
I am safe and so are you
As for the other”s destiny
Look away!
I believe that situations
All depend on circumstance
Con người thường chỉ thấy những gì mình muốn, tin những gì mình đã tin. Nhắm mắt bịt tai trước mọi thứ đi ngược với tín điều của mình.
Anh tin vào điều gì? Lý lẽ của kẻ thống trị hay tiếng gọi của lương tâm? Anh tin vào điều gì? Những gì người khác nói hay những điều chính anh nhận biết? Anh tin vào điều gì? Sự thật hay chính niềm tin của anh?
Và ngay cả khi phủ nhận cả những tín điều của bản thân, liệu có đủ dũng khí để đương đầu với chính những điều mình vừa vứt bỏ? Với những thế lực rộng lớn đang phủ trùm khắp nơi kia?
Lẽ nào tất cả đều được lý giải bằng “số phận”, rằng đây là những điều không thể đổi thay? Những con người kia không hề liên quan gì đến anh, họ sống hay chết không liên quan gì đến anh, vậy thì tại sao phải hy sinh vì họ?
Không ai chọn lấy cái chết cho bản thân. Cái chết với vị thế một kẻ bất trung, vì những người hoàn toàn xa lạ. Đáng để đánh đổi không – với tương lai, sự nghiệp, tổ quốc?
Rất dễ dàng, chỉ là việc im lặng và quay đi. Qua đêm nay và ngày tới, tất cả sẽ không còn dấu vết gì. Xung quanh, tất cả mọi người đều im lặng. Xung quanh, tất cả đều dửng dưng. Xung quanh, tất cả đều khoanh tay chờ đợi, nhìn và im lặng. Anh có thể làm được gì?
Sugihara, người đã từng bỏ sứ quán tại Mãn Châu về nước vì bất mãn với sự đối xử tàn bạo của người Nhật với dân địa phương, thấm thía hơn ai hết rằng chỉ một mình ông thì không thể thay đổi được bóng tối đang bao phủ nhân loại.
Thế nhưng, số phận đã đặt ông vào một vị trí có thể quyết định, đã đặt trước ông một sơ hội, dù chỉ rất nhỏ nhoi. Tiếp tục lặng im, cứ đổ tất cả là do hoàn cảnh, do những yếu tố khách quan to lớn, hay nhận lấy trách nhiệm đổi thay số phận con người về mình?
Cái giá của sự vô tội sẽ là gì? Cứ đứng quan sát và lặng im, cứ sống như chưa hề thấy, chưa hề biết, sẽ không phải là tội nhân hoặc ân nhân của bất cứ một thế lực, phe phái nào.
Trong chiến tranh, trong đói khổ, bất công, đọa đày, con người cứ sống và chết như những gì đã và đang xảy ra xung quanh, chẳng thể nào khác được. Chỉ cần không nhìn thấy, chỉ cần tiếp tục không nghe, không biết, tất cả sẽ chẳng có gì thay đổi.
Nhưng đó cũng là lúc tiếng gọi của lương tâm đóng vai trò quyết định.
All the time believing
That it now came down to nothing but this chance
Chance !…Chance!…Chance!
Anh tin vào điều gì? Anh có thể làm gì? Khi cơ hội đang gọi, đợi chờ anh quyết định.
Một cơ hội duy nhất để sống đúng với chính bản thân mình, hoặc là phản bội lại tất cả những gì đã từng là cao qúy. “To be or not to be”, câu hỏi cũ của nhà viết kịch người Anh chưa bao giờ là cũ.
Một cơ hội duy nhất để sống.
Do dự là hèn nhát hay nhu nhược, không phải. Kẻ nào đứng trước nguy hiểm cho bản thân cũng phải có phút chùn lòng. Sợ hãi là một điều tất nhiên, vị kỷ cũng là một điều tất nhiên. Sự dũng cảm và cao cả chỉ đến khi vượt qua được những điều đó.
Sugihara đã quyết định cấp visa cho những người Do Thái đến Caracao. Ông làm việc cả ngày lẫn đêm, quên ăn quên ngủ. Mẫu visa chính thức cạn sạch, ông chuyển sang viết tay.
Sugihara thậm chí phớt lờ cả yêu cầu của chính phủ Nhật Bản ngưng cung cấp visa cho dân Do Thái. Khi bị buộc phải rời khỏi Lithuania, ngồi trên tàu hỏa, ông vẫn viết tiếp những tấm visa cuối cùng, thảy qua cửa sổ cho người Do Thái.
Sau này, khi được hỏi về quyết định của mình, Sugihara chỉ trả lời giản dị: “Mọi người đang tuyệt vọng, trong khi tôi có thể giúp họ. Vậy thì tại sao tôi không làm?”
Và bao nhiêu anh hùng lặng thầm khác – những người đốt cháy mình tỏa sáng trong bóng tối cuộc chiến bi thảm, dẫn lối cho hàng triệu người Do Thái thoát khỏi diệt vong, có lẽ cũng chỉ trả lời giản đơn như thế – dù con đường để đến với quyết định ấy không bao giờ là dễ dàng. Cùng bao nhiêu người khác trong cuộc chiến chưa có hồi kết để bảo vệ những giá trị vĩnh cửu của nhân loại.
Chance của Savatage là tiếng gọi của một cơ hội đổi thay, vượt qua chính mình để được sống không sợ hãi, được chiến đấu vì những gì mình tin tưởng. Tiếng gọi dồn dập ấy đã át đi những hoài nghi, do dự, những suy nghĩ an phận thờ ơ.
Trên thế giới còn đầy rẫy những bất công, tội ác, nếu ta không làm điều gì đó, thì ai mới là người bắt đầu? Hãy thấy, nhìn và nghe, và một lần, hãy cho mình một cơ hội để quyết định bằng chính trái tim.
Lam Thiên
